Spisz · mój dom
Jurgów – atrakcje spiskiej wsi pod Tatrami
Jurgów to spiska wieś z panoramą Tatr Wysokich i Bielskich, kilka kilometrów od Białki i Bukowiny. Ma drewniany kościół z 1675 r., muzealną zagrodę i unikatowy zespół szałasów pasterskich.
Tu mieszkam – oprowadzam po Jurgowie i całym polskim Spiszu.
- Położenie: Pogórze Spiskie, prawy brzeg Białki; 3 km do Bukowiny Tatrzańskiej, 6 km do Białki, 19 km do Zakopanego.[1]
- Historia: wieś lokowana w 1546 r. na prawie wołoskim; według legendy założył ją zbójnik Jurko. Do Polski należy od decyzji Rady Ambasadorów z 28 lipca 1920 r.[1]
- Trzy obiekty na Szlaku Architektury Drewnianej: kościół, Zagroda Sołtysów i szałasy na Polanie Podokólne.[1]
Co zobaczyć w Jurgowie
Drewniany kościół ufundowany przez sołtysa Jakuba Kneza i młynarza Mikołaja, zbudowany przez miejscowych cieśli. Wnętrze w stylu „rokoka spiskiego”, a pod chórem – wizerunek diabła pokonanego przez Archanioła.
Chałupa z 1861 r., od 1982 r. oddział Muzeum Tatrzańskiego. Pokazuje życie ubogiej spiskiej rodziny z przełomu XIX i XX w. i dawny strój jurgowski.
Kilkadziesiąt drewnianych szałasów pasterskich przeniesionych tu z tatrzańskich polan po 1879 r., gdy Jurgowianie stracili prawo wypasu po zakupie dóbr jaworzyńskich przez księcia Hohenlohego.
Zobacz →Trasy zjazdowe i biegowe na południe od wsi – zimą dobre połączenie z kuligiem.
Ten sam książę Christian Hohenlohe, który kupił w 1879 r. dobra jaworzyńskie, był później stroną słynnego sporu o Morskie Oko. Jurgowianie odczuli skutki tej transakcji jako pierwsi: stracili tatrzańskie pastwiska, więc przenieśli szałasy na Podokólne. Całą historię opisuję na stronie Spór o Morskie Oko.[1]
Kultura Jurgowa
- Gwara spiska – polscy językoznawcy zaliczają ją do dialektu małopolskiego, słowaccy – do gwar przejściowych polsko-słowackich. Wielu mieszkańców mówi po polsku i słowacku, a niedzielne msze odprawiane są w obu językach.[1]
- Orkiestra dęta przy OSP – jej początki sięgają 1830 r., gdy proboszcz Józef Dziurilla kupił instrumenty.[1]
- Zespół regionalny „Grupa Spiska z Jurgowa” działa od 1953 r., a dziecięcy „Małe Podhale” – od 1955 r.[1]
- Literatura: Jurgów pojawia się w wierszu Jerzego Lieberta „Jurgowska karczma” (spopularyzowanym przez Leszka Długosza) i w limeryku Wisławy Szymborskiej.[1]
Wycieczki z Jurgowa
Bachledova dolina po słowackiej stronie – kilkanaście minut jazdy.
Zobacz →🕳️Jaskinia Bielska i Północny SpiszTatranská Kotlina, zamek w Lubowli, skansen.
Zobacz →🏰Pieniny i NiedzicaSpływ Dunajcem, zamek Dunajec, Jezioro Czorsztyńskie.
Zobacz →🛷Kulig z ogniskiemZimą w okolicach Jurgowa, Bukowiny i Białki.
Zobacz →Mieszkam na Spiszu, kilka kilometrów od Białki i Bukowiny. Atrakcje układam tak, żeby łączyły góralską zabawę z opowieścią o regionie: legendami, historią i przyrodą. Kulig, ognisko czy warsztaty realizuję razem z miejscowymi gospodarzami, woźnicami i twórcami, a sam prowadzę gawędę i część wycieczkową.
📞 +48 533 566 312 · ✉️ adriansierociuk@gmail.com – zwykle odpowiadam z wyceną tego samego dnia.
Zapytaj o atrakcję na Podhalu
Wpisz, co wiesz – resztę ustalimy telefonicznie. Formularz niczego nie wysyła sam: przygotuje gotowy e-mail albo tekst do skopiowania.
Skopiowano – wklej treść do wiadomości lub SMS-a.
Najczęstsze pytania
Co warto zobaczyć w Jurgowie?
Drewniany kościół św. Sebastiana z 1675 r., Zagrodę Sołtysów (oddział Muzeum Tatrzańskiego) i zespół szałasów pasterskich na Polanie Podokólne. Wszystkie trzy obiekty są na Szlaku Architektury Drewnianej.
Czy Jurgów leży na Podhalu?
Nie – Jurgów leży na Spiszu, w regionie Zamagurze, choć administracyjnie należy do gminy Bukowina Tatrzańska w powiecie tatrzańskim. Mieszkańcy używają gwary spiskiej.
Skąd się wzięła nazwa Jurgów?
Według legendy wieś założył zbójnik Jurko, który przybył tu z dwunastoosobową drużyną. W dokumentach z lat 1589–1595 wieś występuje pod węgierską nazwą Gyurgow.