Kurs na przewodnika tatrzańskiego III klasy · egzamin
Komisja egzaminacyjna dla kandydatów na przewodników górskich tatrzańskich
Kto powołuje komisję i kto w niej zasiada? Jak przebiega egzamin, ile kosztuje i kiedy się odbywa?
Wszystko zweryfikowane w ustawie, rozporządzeniu, w BIP Urzędu Marszałkowskiego i w biogramach członków komisji. Bez domysłów.
- Kto powołuje: Marszałek Województwa Małopolskiego (§ 11 rozporządzenia) [2].
- Skład: przewodniczący, zastępca i co najmniej 4 członków. W komisji zasiadają przedstawiciele stowarzyszeń przewodników górskich, organizacji turystycznych i wojewódzkiego konserwatora zabytków; mogą też zasiadać nauczyciele akademiccy (art. 25 ustawy) [1][2].
- Przewodniczący: Krzysztof Kulesza – od 2006 r. (biogram SWPT) [10].
- Egzamin na klasę III: test (30 pytań, próg 20 pkt) → egzamin ustny (3 pytania) → 2 dni praktyki w Tatrach (3–5 zadań) [2].
- Opłata: 330 zł (120 zł za część teoretyczną i 210 zł za praktyczną), zgłoszenie najpóźniej 14 dni przed egzaminem [3][4].
Podstawa prawna
Kto może zasiadać w komisji
- Kryteria (§ 11 ust. 3): wykształcenie wyższe związane z problematyką egzaminu albo odpowiednie uprawnienia przewodnika górskiego i co najmniej 5 lat czynnej działalności przewodnickiej na danym obszarze. Kryteria nie dotyczą przedstawiciela konserwatora zabytków [2].
- Nabór: informację o naborze publikuje się w BIP urzędu marszałkowskiego 30 dni przed powołaniem komisji [2].
- Sekretarz: pracownik urzędu marszałkowskiego, który sporządza dokumentację, ale nie jest członkiem komisji [2].
- Odwołanie członka (§ 12): na jego wniosek, gdy uchyla się od obowiązków, gdy straci uprawnienia przewodnika albo na uzasadniony wniosek organizacji, która go wskazała. Wtedy ta organizacja wskazuje następcę [2].
- Wynagrodzenie: członkowie komisji otrzymują wynagrodzenie za przeprowadzenie egzaminu (art. 25 ust. 5a) [1].
Członkowie komisji – zweryfikowani w źródłach
Urząd Marszałkowski nie publikuje na stronie aktualnej listy członków. Poniżej są tylko osoby, których członkostwo potwierdza źródło – biogram SWPT albo dokument akademicki. Lista nie musi być kompletna.
Przewodnik tatrzański klasy II (uprawnienia od 1980/1982). Dr nauk technicznych (Politechnika Krakowska), do 2019 r. adiunkt w IMGW. Prezes Centrum Przewodnictwa Tatrzańskiego od 2000 r., kierownik kursów przewodnickich, wykładowca metodyki prowadzenia wycieczek, niebezpieczeństw gór oraz topografii i przyrody Tatr. [10]
📚 Publikacje o Tatrach
- Z. Denisiuk, W. Gąsienica-Byrcyn, K. Kulesza i in., Pożegnanie Zofii Radwańskiej-Paryskiej na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem, „Chrońmy Przyrodę Ojczystą” 2002 [15]
- Poza tym publikacje z hydrologii i ochrony rzek, np. Renaturyzacja rzek (2004), Przyjazna środowisku ochrona przed powodzią (2005), Presje hydromorfologiczne w świetle polityki wodnej UE (PAN, 2009) [15]
Przewodnik tatrzański klasy I (klasa III – 1970, II – 1972, I – 1977), instruktor przewodnictwa tatrzańskiego. Znawca polskich i słowackich Tatr oraz Podtatrza; jako instruktor poprowadził setki wycieczek szkoleniowych. [11]
📚 Publikacje o Tatrach
- Bohater wywiadu Za grosz romantyzmu (rozm. Maciej Krupa), kwartalnik „Tatry” nr 94 (4/2025), numer na 150-lecie przewodnictwa tatrzańskiego [16]
- W katalogu BN nie znaleźliśmy jego publikacji autorskich.
Przewodnik tatrzański klasy I (1985/1991/1997). Absolwent Wydziału Leśnego Akademii Rolniczej w Krakowie, wieloletni pracownik Tatrzańskiego Parku Narodowego; instruktor terenowy na kursach przewodnickich, specjalizuje się w przyrodzie Tatr. [12]
📚 Publikacje o Tatrach
- W katalogu BN nie znaleźliśmy jego publikacji o Tatrach.
Przewodnik tatrzański klasy I (uprawnienia od 1975, klasa I od 1983), taternik i pilot wycieczek; kierownik trzech kursów przewodnickich, wykształcił wiele pokoleń przewodników SKPG i AKPT. [13]
📚 Publikacje o Tatrach
- W katalogu BN nie znaleźliśmy jego publikacji o Tatrach. Książki „Kazimierza Liszki” w katalogu (górnictwo naftowe, AGH) napisał inny autor o tym samym nazwisku (1931–2018).
Geograf, nauczyciel akademicki Uniwersytetu Jagiellońskiego; przewodnik tatrzański i beskidzki, instruktor wspinaczki. Bada m.in. turystykę i rekreację w obszarach chronionych oraz wpływ wspinaczki na przyrodę Tatr. [14]
📚 Publikacje o Tatrach
- Typologia granic fizycznogeograficznych jako podstawa do wyznaczania zachodniej granicy Tatr, „Czasopismo Geograficzne” 2002 [15]
- Wpływ taternictwa na przemiany i sposób funkcjonowania geosystemów ścian skalnych w Tatrach, w: „Krajobraz, turystyka, ekologia”, 2003 [15]
- Development of new branches of climbing and its impact on the natural environment of the Tatra Mountains, „Fizychna Geohrafiia ta Heomorfolohiia” 46 (Kijów), 2004 [14]
- Górna granica kosodrzewiny w Tatrach, na Babiej Górze i w Karkonoszach. Struktura i dynamika ekotonu, IGiGP UJ, 2007 (książka) [15]
- Zasady dobrej praktyki w zarządzaniu ruchem wspinaczkowym na obszarach chronionych, IGiGP UJ, 2011 (książka) [15]
- T. Zwijacz-Kozica, M. Jodłowski, Concentration of fecal cortisol metabolites in chamois in relation to tourist pressure in Tatra National Park, 2013 [15]
- J. Balon, M. Jodłowski, Grzbiet główny Tatr: studium metodologiczne, w: „Wierchy wołają”, 2016 [15]
- Udostępnianie górskich parków narodowych w Europie, IGiGP UJ, 2020 (książka) [15]
Jak przebiega egzamin
- 📝ZgłoszenieNajpóźniej 14 dni przed egzaminem: zgłoszenie, zaświadczenie o ukończeniu kursu i dowód opłaty 330 zł do UMWM [2][4].
- 🧾Test pisemnyTylko na klasę III: 45 minut, 30 pytań jednokrotnego wyboru, zalicza 20 punktów. Prace są kodowane [2].
- 🗣️Egzamin ustnyLosujesz zestaw 3 pytań. Każdy z 3 egzaminatorów daje 0–5 pkt za każdą odpowiedź. Zalicza min. 9 pkt łącznie i min. 1 pkt za każdą odpowiedź od każdego egzaminatora [2].
- 🥾Część praktyczna2 dni w terenie, od 3 do 5 zadań. Główne punkty trasy i sposób oceniania publikuje się w BIP co najmniej 7 dni wcześniej [2].
- 📜ŚwiadectwoPodpisuje je przewodniczący komisji. Za wydanie płacisz 17 zł opłaty skarbowej [2][4].
- 🪪UprawnieniaWniosek do marszałka właściwego dla miejsca zamieszkania (opłata 10 zł). Legitymacja i identyfikator ważny 5 lat [1][6].
- Składy egzaminatorów: egzamin przeprowadzają 3-osobowe składy, które przewodniczący wyznacza do konkretnego egzaminu. Egzaminator musi mieć uprawnienia tatrzańskie co najmniej tej klasy, na którą zdajesz. Jednym z trzech może być specjalista z wykształceniem wyższym bez uprawnień przewodnickich [2].
- Bezstronność: organizator ani kierownik Twojego kursu nie może być Twoim egzaminatorem (§ 13 ust. 3) [2].
- Zadania komisji: przygotowuje pytania testowe, zestawy ustne i zadania praktyczne, przeprowadza egzaminy, wystawia oceny i wydaje świadectwa. Dokumentację przechowuje marszałek województwa [2].
- Przepisy przejściowe: w ogłoszeniach o egzaminie na klasę III urząd wskazuje także rozporządzenia z 2006 i 2011 r. Dotyczą one osób, które rozpoczęły szkolenie przed wejściem w życie rozporządzenia z 2014 r. [8].
Sprawdź swój wynik
Egzamin ustny – oceny 0–5 od każdego egzaminatora za każde pytanie:
| Pytanie 1 | Pytanie 2 | Pytanie 3 | |
|---|---|---|---|
| Egzaminator 1 | |||
| Egzaminator 2 | |||
| Egzaminator 3 |
Kalkulator stosuje progi z § 17 i § 18 rozporządzenia. Ma charakter poglądowy – wiążąca jest ocena komisji.
Egzamin na klasę II i I
| Klasa II | Klasa I | |
|---|---|---|
| Staż | co najmniej 2 lata w klasie III | co najmniej 3 lata w klasie II |
| Wycieczki w Tatrach | co najmniej 90 dni w klasie III | co najmniej 90 dni w klasie II (lato i zima) |
| Wykaz przejść | także zimowe, skalne wielowyciągowe, lodowe i skalno-lodowe | jak dla klasy II, z okresu klasy II |
| Teoria | tylko egzamin ustny | tylko egzamin ustny |
| Minimalna grupa | 3 osoby | 3 osoby |
| Uprawnienia | drogi taternickie do III st. latem i II st. zimą | drogi powyżej III st. latem i II st. zimą |
Źródło: § 4, § 6, § 14 i § 16 rozporządzenia [2][5]. Egzamin na klasę II ma część letnią i zimową – w ogłoszeniach UMWM „dzień trzeci” bywa wyznaczany osobno, nawet kilka miesięcy później [7][9].
Terminy egzaminów tatrzańskich 2018–2026
Lista wszystkich ogłoszeń o egzaminach tatrzańskich opublikowanych w BIP Urzędu Marszałkowskiego. Kolejne terminy pojawiają się tam najpóźniej 30 dni przed egzaminem [7].
| Publikacja | Klasa | Termin | Źródło |
|---|---|---|---|
| 2026-09-22 | kl. II | 30 września, 1 oraz 2 października 2026 r. | ogłoszenie |
| 2026-04-17 | kl. III | 22-24 kwietnia 2026 r. | ogłoszenie |
| 2025-11-12 | kl. III | 19-21 listopada 2025 r. | ogłoszenie |
| 2025-10-28 | kl. III | 5-7 listopada 2025 r. | ogłoszenie |
| 2025-09-25 | kl. II | 29-30 października 2025 r. | ogłoszenie |
| 2025-06-23 | kl. III | 25-27 czerwca 2025 r. | ogłoszenie |
| 2025-04-14 | kl. III | 23-25 kwietnia 2025 r. | ogłoszenie |
| 2025-03-31 | kl. III | 9-11 kwietnia 2025 r. | ogłoszenie |
| 2025-03-28 | kl. III | 2-4 kwietnia 2025 r. | ogłoszenie |
| 2024-11-08 | kl. III | 20-22 listopada 2024 r. | ogłoszenie |
| 2024-10-04 | kl. II | 11 października 2024 r. (Dzień trzeci – część letnia do egzaminu z 3 i 5 kwietnia 2024 r.) | ogłoszenie |
| 2024-04-15 | kl. III | 24-26 kwietnia 2024 r. | ogłoszenie |
| 2024-04-09 | kl. III | 17-19 kwietnia 2024 r. | ogłoszenie |
| 2024-03-27 | kl. II | 3 i 5 kwietnia 2024 r. | ogłoszenie |
| 2023-11-27 | kl. III | 4-6 grudnia 2023 r. | ogłoszenie |
| 2023-11-14 | kl. III | 22-24 listopada 2023 r. | ogłoszenie |
| 2023-04-17 | kl. III | 26-28 kwietnia 2023 r. | ogłoszenie |
| 2022-11-08 | kl. III | 30 listopada, 1-2 grudnia 2022 r. | ogłoszenie |
| 2022-11-08 | kl. III | 16-18 listopada 2022 r. | ogłoszenie |
| 2022-04-13 | kl. III | 25-27 kwietnia 2022 r. | ogłoszenie |
| 2022-03-18 | kl. II | 28 marca 2022 r. (Dzień trzeci – część zimowa do egzaminu z 9-10 listopada 2021 r.) | ogłoszenie |
| 2021-11-16 | kl. III | 24-26 listopada 2021 r. | ogłoszenie |
| 2021-11-02 | kl. II | 9-10 listopada 2021r. | ogłoszenie |
| 2021-07-15 | kl. III | 26-28 lipca 2021 r. | ogłoszenie |
| 2021-04-20 | kl. III | 28-30 kwietnia 2021 r. | ogłoszenie |
| 2021-03-31 | kl. II | 30 marca 2021 r. (dzień 3 – część zimowa do egzaminu 4-5 sierpnia 2020r.) | ogłoszenie |
| 2020-07-27 | kl. II | 4-5 sierpnia 2020 r. | ogłoszenie |
| 2020-03-13 | kl. II | 16-17 marca 2020 r. – odwołany (COVID-19) | ogłoszenie |
| 2020-03-13 | kl. II | 16-17 marca 2020 r. | ogłoszenie |
| 2019-11-19 | kl. III | 27-29 listopada 2019 r. | ogłoszenie |
| 2019-11-13 | kl. III | 20-22 listopada 2019 r. | ogłoszenie |
| 2019-09-12 | kl. II | 24-25 września 2019 r. | ogłoszenie |
| 2019-04-16 | kl. III | 24-26 kwietnia 2019 r. | ogłoszenie |
| 2019-01-31 | kl. II | 8 lutego 2019 r. (dzień 3 – część zimowa do egzaminu 9-10 sierpnia 2018r.) | ogłoszenie |
| 2018-09-21 | kl. III | 3-5 października 2018 r. | ogłoszenie |
| 2018-08-01 | kl. II | 9-10 sierpnia 2018 r. | ogłoszenie |
| 2018-06-21 | kl. II | 29 czerwca 2018 r. (dzień 3 – część letnia do egzaminu 20-21 lutego 2018 r.) | ogłoszenie |
| 2018-05-16 | kl. III | 23-25 maja 2018 r. | ogłoszenie |
| 2018-02-15 | kl. II | 22 lutego 2018 r. (dzień 3 – część zimowa do egzaminu 5-6 września 2017 r.) | ogłoszenie |
| 2018-02-12 | kl. II | 20-21 lutego 2018 r. | ogłoszenie |
Opłaty, dokumenty i adres
| Pozycja | Kwota | Kiedy |
|---|---|---|
| Opłata egzaminacyjna – część teoretyczna | 120 zł | razem ze zgłoszeniem |
| Opłata egzaminacyjna – część praktyczna | 210 zł | razem ze zgłoszeniem |
| Opłata skarbowa za świadectwo zdania egzaminu | 17 zł | przed odbiorem świadectwa |
| Opłata skarbowa za decyzję o nadaniu uprawnień | 10 zł | z wnioskiem o uprawnienia |
| Potwierdzenie kopii świadectwa szkolnego za zgodność z oryginałem | 5 zł / strona | w urzędzie, opcjonalnie |
- Zwrot opłaty: tylko wtedy, gdy na piśmie zrezygnujesz co najmniej 14 dni przed egzaminem. Opłata nie obejmuje przejazdu, ubezpieczenia, noclegu ani wyżywienia (art. 25 ust. 7–8) [1][4].
- Gdzie złożyć: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, Departament Turystyki, ul. Racławicka 56, 30-017 Kraków (dziennik podawczy, budynek B, pn.–pt. 8:00–16:00). Telefon: (12) 37-96-035 [4].
- Warunki uprawnień (art. 21 ust. 1b): ukończone 18 lat, wykształcenie co najmniej średnie lub średnie branżowe, niekaralność za przestępstwa umyślne i związane z pracą przewodnika, ukończone szkolenie i zdany egzamin [1][6].
Checklista kandydata na klasę III
Quiz: przepisy o egzaminie
1. Kto powołuje komisję egzaminacyjną dla kandydatów na przewodników tatrzańskich?
§ 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia: komisję dla przewodników tatrzańskich powołuje Marszałek Województwa Małopolskiego.
2. Ile pytań ma test pisemny na klasę III i ile trzeba zdobyć punktów?
§ 17: 30 pytań jednokrotnego wyboru, 45 minut, zaliczenie od 20 punktów.
3. W jakim składzie egzaminatorów przeprowadza się egzamin?
§ 13 ust. 1: egzamin przeprowadzają trzyosobowe składy wyznaczane przez przewodniczącego.
4. Ile trwa część praktyczna egzaminu?
§ 19: część praktyczna trwa 2 dni i obejmuje od 3 do 5 zadań.
5. Czy kierownik Twojego kursu może Cię egzaminować?
§ 13 ust. 3: na egzaminatora nie można wyznaczyć organizatora ani kierownika szkolenia osób egzaminowanych.
6. Ile kosztuje egzamin na przewodnika tatrzańskiego?
330 zł: 120 zł za część teoretyczną i 210 zł za praktyczną (Dz.U. 2014 poz. 862).
7. Ile dni prowadzenia wycieczek w klasie III trzeba wykazać przed egzaminem na klasę II w Tatrach?
§ 4 ust. 2 pkt 2: w Tatrach co najmniej 90 dni (w Beskidach i Sudetach – 30).
8. Ile minimum osób musi być dopuszczonych, żeby odbył się egzamin na klasę III?
§ 14 ust. 4: co najmniej 10 osób; na klasę II albo I – co najmniej 3.
Wynik: 0 / 8
Najczęstsze pytania
Czy skład komisji egzaminacyjnej jest jawny?
Komisję powołuje zarządzeniem Marszałek Województwa Małopolskiego, a nabór ogłasza się w BIP 30 dni przed powołaniem. Urząd nie prowadzi jednak na stronie aktualnej listy członków. W ogłoszeniach o egzaminach podpisuje się „Przewodniczący” albo „Zastępca Przewodniczącego Komisji”. Członków wymienionych na tej stronie potwierdzają ich biogramy SWPT i dokumenty akademickie. Pełny, aktualny skład można uzyskać z urzędu w trybie dostępu do informacji publicznej [4][10].
Gdzie odbywa się egzamin?
Według ogłoszeń z lat 2025–2026 część pisemna i ustna odbywa się w Zakopanem, w siedzibie PTTK Oddział Tatrzański – Dworzec Tatrzański, ul. Krupówki 12. Miejsce rozpoczęcia części praktycznej podaje się podczas egzaminu ustnego. Na klasę II w 2026 r. ogłoszenie wskazało Halę Gąsienicową, a późniejszy załącznik z głównymi punktami trasy – rejon Morskiego Oka (Czarny Staw pod Rysami, Żabi Mnich) [8][9].
Kiedy są egzaminy?
Na wniosek organizatora szkolenia (albo grupy co najmniej 10 kandydatów; na klasę II i I – co najmniej 3) przewodniczący komisji wyznacza termin i ogłasza go w BIP najpóźniej 30 dni wcześniej. W praktyce egzaminy na klasę III odbywają się zwykle wiosną (kwiecień–czerwiec) oraz jesienią (listopad–grudzień) [2][7].
Co, jeśli nie zdam?
Do części ustnej dopuszcza się tylko osoby, które zaliczyły test, a do praktycznej – tylko te, które zaliczyły teorię. Przepisy nie ograniczają liczby podejść; przy kolejnym egzaminie trzeba ponownie złożyć zgłoszenie i wnieść opłatę [2][4].
Czy po zdaniu egzaminu od razu mogę prowadzić wycieczki?
Nie. Świadectwo zdania egzaminu (opłata skarbowa 17 zł) dołączasz do wniosku o nadanie uprawnień. Decyzję wydaje marszałek województwa właściwy dla Twojego miejsca zamieszkania – w Małopolsce zwykle w ciągu miesiąca. Potem dostajesz legitymację i identyfikator, ważny 5 lat [1][2][6].
Mam uprawnienia beskidzkie. Czy muszę przejść cały kurs tatrzański?
Nie musisz. Art. 22a ust. 2 ustawy dopuszcza przewodnika górskiego do egzaminu na dodatkowy obszar bez odbycia szkolenia – do zgłoszenia dołączasz kopię legitymacji. Egzamin i opłata są takie same [1][5].
Przygotuj się do egzaminu: Akademia – kurs online, test wiedzy, egzamin ustny, baza egzaminacyjna, scenariusz egzaminu, zadania na egzamin praktyczny, koła przewodników tatrzańskich, SWPT, obszar uprawnień przewodnika.
Źródła (17 – kliknij, aby rozwinąć)
- Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych, t.j. Dz.U. 2023 poz. 1944 – art. 21, 22a, 25–28. link
- Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z 26 czerwca 2014 r. w sprawie nabywania uprawnień przewodnika górskiego, t.j. Dz.U. 2023 poz. 2673 – § 4, 6, 7, 11–21. link
- Rozporządzenie MSiT z 26 czerwca 2014 r. w sprawie wysokości opłat za sprawdzenie kwalifikacji osób ubiegających się o uprawnienia przewodnika górskiego… (Dz.U. 2014 poz. 862) – § 2. link
- BIP UMWM: „Egzamin dla kandydatów na przewodników górskich” – dokumenty, opłaty, miejsce składania (dostęp 21.10.2026). link
- BIP UMWM: „Podniesienie klasy uprawnień / poszerzenie obszaru uprawnień przewodników górskich” (dostęp 21.10.2026). link
- BIP UMWM: „Nadawanie uprawnień przewodnika górskiego” (dostęp 21.10.2026). link
- BIP UMWM: „Terminy egzaminów” – ogłoszenia o egzaminach dla kandydatów na przewodników górskich tatrzańskich 2018–2026. link
- BIP UMWM: ogłoszenie o egzaminie kl. III, 22–24 kwietnia 2026 r. (Dworzec Tatrzański PTTK, Krupówki 12). link
- BIP UMWM: ogłoszenie o egzaminie kl. II, 30 września – 2 października 2026 r. (część letnia w rejonie Hali Gąsienicowej). link
- SWPT – biogram: Krzysztof Kulesza (przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej Przewodników Tatrzańskich od 2006 r.). link
- SWPT – biogram: Józef Posadzki (członek komisji od 1985 r.). link
- SWPT – biogram: Rajmund Starzyk (egzaminator od 2004 r.). link
- SWPT – biogram: Kazimierz Liszka (członek Komisji Egzaminacyjnej). link
- M. Jodłowski, Autoreferat (postępowanie habilitacyjne, UJ) – członkostwo w komisji egzaminacyjnej dla kandydatów na przewodników tatrzańskich od 2014 r. link
- Katalog Biblioteki Narodowej (data.bn.org.pl) – wyszukiwanie po autorach: Jodłowski Miłosz, Kulesza Krzysztof, Starzyk Rajmund, Liszka Kazimierz, Posadzki Józef (dostęp 21.10.2026). link
- „Tatry” – kwartalnik TPN nr 94 (4/2025), numer o przewodnikach tatrzańskich; m.in. wywiad M. Krupy z J. Posadzkim „Za grosz romantyzmu”. link
- Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego: „Zmiany w Komisji Egzaminacyjnej dla Kandydatów na Przewodników Górskich Beskidzkich”, 15.04.2024. link
Stan prawny i dane z BIP na 21 października 2026 r. Skład komisji może się zmieniać – wiążące są zarządzenia Marszałka Województwa Małopolskiego.
📘 Egzamin na II klasę krok po kroku – wymagania, zadania praktyczne, punktacja i wszystkie sesje z lat 2015–2026: kurs na przewodnika tatrzańskiego II klasy.