Tatry od podszewki · regle · Zakopane
Tatry reglowe – zielone przedproże Tatr
Regle to pas niższych, zalesionych gór na północnym skraju Tatr, tuż nad Zakopanem i Kościeliskiem. Krótkie doliny z potokami, jaskinie, skałki z widokiem na Giewont i szlaki, które są dobre na pierwszy dzień w górach, na deszcz i na zimę. Tu poznasz Tatry reglowe od podszewki.
- Regle to najniższe, w większości zalesione grzbiety Tatr między Kirami a Jaszczurówką. Nazwa pochodzi od dawnego słowa regiel, które na Podhalu oznaczało las na stokach gór [3].
- Zbudowane są głównie ze skał osadowych (wapieni i dolomitów), dlatego jest tu dużo jaskiń, wywierzysk i skalnych bram. Od wyższych Tatr oddziela je ciąg przełęczy, tzw. pseudosynklina reglowa [3].
- Najwyższy szczyt w reglach to Kominiarski Wierch (1829 m), a najbardziej znane są Nosal, Sarnia Skała i Kopieniec [2].
- U ich podnóża biegnie Droga pod Reglami, a wyżej Ścieżka nad Reglami. Oba szlaki są czarne [2].
Czym są Tatry reglowe?
W Tatrach polskich wyróżnia się trzy pasy: regle na północy, wierchy (np. Giewont, Czerwone Wierchy) i trzon krystaliczny z najwyższymi szczytami. Regle ciągną się od Doliny Chochołowskiej i Kościeliskiej po Jaszczurówkę i Olczę. To w większości obłe, porośnięte lasem grzbiety o wysokości 1100–1500 m, poprzecinane krótkimi dolinami reglowymi, które uchodzą wprost do Zakopanego i Kościeliska. Od strony wierchów regle odcina wyraźny ciąg przełęczy: Przysłop Miętusi, Przełęcz w Grzybowcu, Czerwona Przełęcz, Przełęcz między Kopami [3].
„Regiel” to w gwarze podhalańskiej i dawnej polszczyźnie las porastający stoki gór. Od niego pochodzą też nazwy pięter roślinności: regiel dolny i regiel górny. Więcej słów z gwary znajdziesz w naszym słowniczku gwary podhalańskiej.
Doliny reglowe – lista
| Dolina | Co warto wiedzieć |
|---|---|
| Dolina Lejowa | szeroka dolina z polanami i szałasami, szlak na Niżnią Kominiarską Polanę |
| Dolina za Bramką | krótka, wąska dolina ze skalną „bramą” u wylotu |
| Dolina ku Dziurze | z jaskinią Dziura, idealna z dziećmi |
| Dolina Strążyska | wodospad Siklawica i widok na ścianę Giewontu |
| Dolina Białego | kładki nad potokiem, wyjście na Ścieżkę nad Reglami |
| Dolina Jaworzynka | z Kuźnic na Przełęcz między Kopami i Halę Gąsienicową |
| Dolina Olczyska | spokojna dolina u stóp Kopieńca |
Doliny reglowe są krótkie, mają wejście prosto z miasta albo z Drogi pod Reglami i zwykle kończą się pod przełęczą w pseudosynklinie. Najdłuższe doliny Tatr Zachodnich (Chochołowska i Kościeliska) przecinają regle w poprzek i są dolinami walnymi, nie reglowymi.
Szczyty reglowe – wysokości
| Szczyt | Wysokość | Opis |
|---|---|---|
| Kominiarski Wierch | 1829 m | Najwyższy szczyt w reglach, nad Doliną Kościeliską i Chochołowską. Na szczyt nie prowadzi dziś znakowany szlak. |
| Łysanki | 1447 m | Grzbiet nad Doliną Małej Łąki i Strążyską, bez szlaku. |
| Sarnia Skała | 1378 m | Skalisty wierzchołek z widokiem na Giewont, 10 min od Czerwonej Przełęczy. |
| Krokiew | 1378 m | Regiel nad Zakopanem, od którego nazwę wzięła Wielka Krokiew. |
| Hruby Regiel | 1339 m | Zalesiony regiel nad Doliną Kościeliską. |
| Wielki Kopieniec | 1328 m | Polany z panoramą Giewontu i Hali Gąsienicowej. |
| Nosal | 1206 m | Najbardziej znany regiel nad Kuźnicami, krótki szlak z widokiem na Zakopane. |
Wysokości według OpenStreetMap, zaokrąglone [2]. Sprawdź się w naszym teście z wysokości szczytów w Tatrach.
Najlepsze szlaki w reglach
| Trasa | Czas (wg TPN) | Dla kogo |
|---|---|---|
| Droga pod Reglami: Siwa Polana – Kiry – Dolina Strążyska (czarny) | odcinkami, np. do Doliny ku Dziurze 25 min | spacer, także z psem na smyczy |
| Ścieżka nad Reglami: Dolina Strążyska – Czerwona Przełęcz – Przysłop Miętusi (czarny) | ok. 1–1,5 h między dolinami | łatwy trawers z widokami na Giewont |
| Dolina Białego – Ścieżka nad Reglami – Sarnia Skała | 1:15 h + 10 min na szczyt | rodziny, pierwszy dzień w górach |
| Kuźnice – Nosal | 1:05 h | krótko i stromo, panorama Zakopanego |
| Jaszczurówka – Dolina Olczyska – Kopieniec Wielki | 2:35 h | spokojne polany i widok na Halę Gąsienicową |
| Dolina Lejowa – Niżnia Kominiarska Polana | 1:10 h | mało ludzi, szałasy |
Czasy według oznakowania szlaków TPN [1]. Więcej tras i kalkulator tempa znajdziesz na stronie Czasy przejść szlaków w Tatrach. Drogą pod Reglami można iść z psem na smyczy, co w TPN jest rzadkością (Tatry z psem).
Przyroda regli
Regle porastają lasy regla dolnego (buczyna karpacka z jodłą i jaworem, do ok. 1250 m) i regla górnego (bór świerkowy, do ok. 1550 m) [4]. Na wapiennym podłożu rosną storczyki, ciemiężyca, a na skałkach rośliny ciepłolubne. W lasach żyją jelenie, sarny, rysie i niedźwiedzie, a w dolinach pluszcz i pstrąg potokowy. W skałach są setki jaskiń, m.in. Dziura w Dolinie ku Dziurze i jaskinie w Dolinie Kościeliskiej. Więcej przeczytasz w artykule Lasy Tatr.
Regle zimą i w deszczu
Regle to najlepszy wybór na pochmurny, deszczowy albo zimowy dzień. Trasy są krótkie, w lesie mniej wieje, a zagrożenie lawinowe jest zwykle dużo mniejsze niż wyżej. Ostrożnie trzeba jednak podchodzić do stromych żlebów. Zimą przydadzą się raczki, bo szlaki w dolinach bywają oblodzone. Sprawdź czy dziś warto iść i zamknięte szlaki.
Mapa szczytów reglowych
Regle to świetny teren na wycieczkę szkolną, rodzinną albo pierwszy dzień w Tatrach. Opowiadamy o pasterstwie, jaskiniach, legendach i przyrodzie. Zobacz Tatry z dziećmi, wycieczki szkolne i wycieczkę na Sarnią Skałę.
Planujesz wyjazd w Tatry? Zobacz też
Najczęstsze pytania
Co to są Tatry reglowe?
Tatry reglowe (regle) to pas niższych, w większości zalesionych gór na północnym skraju polskich Tatr, między Doliną Chochołowską a Jaszczurówką. Zbudowane są głównie z wapieni i dolomitów i mają wysokość ok. 1100–1500 m, a Kominiarski Wierch 1829 m.
Jaki jest najwyższy szczyt reglowy?
Najwyższym szczytem w reglach jest Kominiarski Wierch (1829 m). Najbardziej znane szczyty reglowe to Nosal, Sarnia Skała i Wielki Kopieniec.
Jakie są doliny reglowe?
Do dolin reglowych należą m.in. Dolina Lejowa, za Bramką, ku Dziurze, Strążyska, Białego, Jaworzynka i Olczyska. To krótkie doliny, które zaczynają się przy Drodze pod Reglami lub w Zakopanem.
Jakiego koloru jest Droga pod Reglami?
Droga pod Reglami i Ścieżka nad Reglami są znakowane na czarno.
Źródła (4 – kliknij, aby rozwinąć)
- Klub Podróżników Śródziemie: „Szlaki w Tatrach – czasy przejść” (wg oznakowania TPN): Kuźnice – Nosal 1:05 h, Czerwona Przełęcz – Sarnia Skała 10 min, Dolina Białego – Ścieżka nad Reglami 1:15 h, Droga pod Reglami – Przysłop Miętusi 1 h, Jaszczurówka – Kopieniec Wielki 2:35 h. link
- OpenStreetMap – wysokości szczytów reglowych (Kominiarski Wierch 1829 m, Łysanki 1447 m, Sarnia Skała 1378 m, Krokiew 1378 m, Hruby Regiel 1339 m, Wielki Kopieniec 1328 m, Nosal 1206 m) i przebieg szlaków (Droga pod Reglami i Ścieżka nad Reglami – szlaki czarne). link
- Encyklopedia tatrzańska (Z. i W. H. Paryscy) – hasła: regle, Regle Zakopiańskie, pseudosynklina reglowa, piętra roślinności. link
- Tatrzański Park Narodowy – piętra roślinności: regiel dolny (do ok. 1250 m) i regiel górny (do ok. 1550 m). link
Stan na listopad 2026 r.