Podhale od podszewki · historia
Jan Paweł II w Tatrach
Karol Wojtyła chodził po Tatrach i Beskidach jako ksiądz, biskup i kardynał. Jako papież wracał tu trzy razy: w 1979, 1983 i 1997 r. Zbieram w jednym miejscu daty, miejsca i małe historie, które opowiadam na szlaku – od Doliny Chochołowskiej po Bachledówkę.
- 1978: we wrześniu, przed konklawe, kard. Wojtyła odbył ostatnią górską wycieczkę w Paśmie Policy.[1]
- 1979: 8 czerwca papież odprawił mszę w Nowym Targu.[2]
- 1983: 23 czerwca, w ostatni dzień pielgrzymki, spacerował po Dolinie Chochołowskiej i Jarząbczej.[3]
- 1997: 4–7 czerwca był w Zakopanem: beatyfikacja pod Krokwią, wjazd na Kasprowy Wierch, konsekracja kościoła na Krzeptówkach i wizyta w Ludźmierzu.[4][5]
Wojtyła w górach – zanim został papieżem
Dla Karola Wojtyły góry były miejscem modlitwy i odpoczynku: chodził po Tatrach, Gorcach i Beskidach, jeździł na nartach. Ostatnią górską wycieczkę przed wyborem na papieża odbył we wrześniu 1978 r. w Paśmie Policy. Żółty szlak ze Skawicy przez Suchą Górę na Halę Krupową nazwano szlakiem papieskim.[1] Na Bachledówce jako metropolita krakowski prowadził rekolekcje.[6]
1979 – Nowy Targ
W czasie pierwszej pielgrzymki do Polski (2–10 czerwca 1979 r.) papież odwiedził Warszawę, Gniezno, Częstochowę, Kraków, Kalwarię Zebrzydowską, Wadowice, Oświęcim i – 8 czerwca – Nowy Targ.[2] Na mszę przy nowotarskim lotnisku przybyły tłumy górali z Podhala, Orawy i Spisza, także ze Słowacji.
1983 – spacer po Dolinie Chochołowskiej
23 czerwca 1983 r., po pożegnalnej mszy w kaplicy kurii, w drodze na lotnisko w Balicach papież pojechał w Tatry i spacerował po Dolinie Chochołowskiej i jej odnodze – Dolinie Jarząbczej. Po południu odleciał do Rzymu. Pielgrzymka odbywała się jeszcze w czasie stanu wojennego.[3] W schronisku na Polanie Chochołowskiej doszło wtedy do spotkania z Lechem Wałęsą, a dolinę od tamtej pory nazywa się papieską.
Dolina Chochołowska to w większości własność górali ze Wspólnoty Ośmiu Wsi. Na Polanie Chochołowskiej przypominam więc grupie dwie historie naraz: o góralach, którzy wywalczyli tę ziemię w sądach, i o papieżu, który w 1983 r. przyjechał tu w ostatni dzień pielgrzymki – nie na ceremonię, tylko na spacer. Zob. Wspólnota Ośmiu Wsi.
1997 – cztery dni w Zakopanem
- 4 czerwca, 20.30 – przylot do Zakopanego z Częstochowy.[4]
- 5 czerwca – dzień odpoczynku bez oficjalnych wystąpień.[4]
- 6 czerwca, 9.10 – wizyta w kościele Świętego Krzyża w Zakopanem.[4]
- 6 czerwca, 10.00 – msza beatyfikacyjna pod Wielką Krokwią – beatyfikowano matkę Bernardynę Marię Jabłońską i matkę Marię Karłowską.[4]
- 6 czerwca, po południu – niezapowiedziany wjazd koleją na Kasprowy Wierch.[5]
- 7 czerwca, 9.00 – msza i konsekracja kościoła Niepokalanego Serca Maryi na Krzeptówkach (sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej).[4]
- 7 czerwca, 12.00 – wizyta w kościele Świętej Rodziny i spotkanie z dziećmi pierwszokomunijnymi.[4]
- 7 czerwca, 17.00 – sanktuarium maryjne w Ludźmierzu, potem odlot do Krakowa.[4]
„Bywałem tutaj” – Kasprowy Wierch
Według Polskich Kolei Linowych wizyta na Kasprowym nie była planowana – papież przyjechał w Tatry, by się modlić i odpocząć. Na górnej stacji powiedział do pracowników i turystów: „Bywałem tutaj”, a wskazując Dolinę Goryczkową, dodał: „Tam Goryczkowa, jeździcie na nartach”. W księdze pamiątkowej zostawił wpis „Benedicite montes Dominum – Góry, błogosławcie Pana”. W budynku górnej stacji można dziś zobaczyć zdjęcia z wizyty i pamiątki, m.in. papieskie narty, buty i kurtkę narciarską.5] O narciarskiej historii Kasprowego piszę na stronie [Historia narciarstwa w Tatrach.
Bachledówka – „Tebaida” paulinów
Wzgórze Bachledówka w Czerwiennem ma niezwykłą historię. W czasie rewolucji październikowej schronienie znalazły tu przybyłe z Kresów księżna Maria Bułhak-Prińska i Helena Kowieńska-Jarząbek. W czasie wojny u Heleny Jarząbek była partyzancka skrytka, której Niemcy nie znaleźli podczas rewizji. Jako wotum wdzięczności Helena postawiła kamienną kapliczkę i zaczęła starać się o sprowadzenie zakonników.[6]
- 1955 – przybycie paulinów; w willi Heleny Kowieńskiej-Jarząbek powstaje klasztor nazwany Tebaidą – na cześć św. Pawła z Teb.[6]
- 1957 – dom staje się miejscem wypoczynkowo-rekolekcyjnym i pustelnią.[6]
- 1967–1973 – prymas Stefan Wyszyński spędza tu lipcowe, miesięczne odpoczynki; rekolekcje prowadzi też kard. Karol Wojtyła.[6]
- 1987–1991 – budowa nowego kościoła w stylu góralskim; poświęcenie 26 sierpnia 1991 r.[6]
- 27 VIII 2000 – konsekracja kościoła przez abp. Franciszka Macharskiego.[6]
- 28 V 2023 – ustanowienie Sanktuarium Błogosławionego Kardynała Stefana Wyszyńskiego Czciciela Matki Bożej Jasnogórskiej.[6]
Przy kościele stoją osobna kaplica i droga krzyżowa, a ścieżka edukacyjna upamiętnia prymasa Wyszyńskiego i historię wzgórza. Z Bachledówki rozciąga się szeroka panorama Tatr – to dobry przystanek w drodze z Nowego Targu do Zakopanego.[6]
Papieskie miejsca na Podhalu i w Tatrach. Pinezki pokazują położenie orientacyjnie.
Papieska trasa na jeden dzień
Rano sanktuarium Gaździny Podhala, potem panorama Tatr z Bachledówki.
Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej i miejsce beatyfikacji pod skocznią.
Pamiątki papieskie w górnej stacji kolei – narty, buty, kurtka.
Spacer śladem papieża z 1983 r. – płasko, dla każdego.
Zobacz →Sprawdź się
1. Którą dolinę odwiedził papież 23 czerwca 1983 r.?
Dolinę Chochołowską i jej odnogę – Dolinę Jarząbczą.
2. Kogo beatyfikowano pod Wielką Krokwią w 1997 r.?
Matkę Bernardynę Marię Jabłońską i matkę Marię Karłowską.
3. Co papież powiedział na Kasprowym Wierchu?
„Bywałem tutaj” – i wskazał Dolinę Goryczkową.
4. Który zakon prowadzi sanktuarium na Bachledówce?
Paulini – od 1955 r.
5. Gdzie odbyła się ostatnia górska wycieczka kard. Wojtyły przed wyborem na papieża?
W Paśmie Policy, we wrześniu 1978 r.
Wynik: 0 / 5
Ten temat pokazuję na wycieczkach z przewodnikiem: dla grup szkolnych (lekcje terenowe), kursantów na przewodnika i wszystkich, którzy lubią wiedzieć, na co patrzą. Ułożę trasę pod Waszą grupę, porę roku i czas.
Najczęstsze pytania
Kiedy Jan Paweł II był w Tatrach?
Jako papież odwiedził Podhale w 1979 r. (Nowy Targ, 8 czerwca), w 1983 r. (spacer po Dolinie Chochołowskiej i Jarząbczej, 23 czerwca) i w 1997 r. (Zakopane, 4–7 czerwca: beatyfikacja pod Krokwią, Kasprowy Wierch, Krzeptówki, Ludźmierz).
Czy papież wjechał na Kasprowy Wierch?
Tak, 6 czerwca 1997 r. Wizyta nie była zapowiedziana. Na górnej stacji powiedział „Bywałem tutaj”, a w księdze pamiątkowej wpisał „Benedicite montes Dominum”. W budynku stacji są dziś papieskie pamiątki, m.in. narty.
Co to jest Bachledówka?
To wzgórze w Czerwiennem z sanktuarium paulinów. Paulini przybyli tu w 1955 r., kościół w stylu góralskim zbudowano w latach 1987–1991. Prymas Wyszyński spędzał tu lipcowe odpoczynki w latach 1967–1973, a od 2023 r. kościół jest Sanktuarium bł. Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Gdzie odbyła się msza beatyfikacyjna w Zakopanem?
Pod Wielką Krokwią, 6 czerwca 1997 r.; beatyfikowano matkę Bernardynę Marię Jabłońską i matkę Marię Karłowską.
Źródła
- „Polica” – Wikipedia (dostęp 17.10.2026). link
- „Podróż apostolska Jana Pawła II do Polski (1979)” – Wikipedia (dostęp 17.10.2026). link
- „Podróż apostolska Jana Pawła II do Polski (1983)” – Wikipedia (dostęp 17.10.2026). link
- „Podróż apostolska Jana Pawła II do Polski (1997)” – Wikipedia (dostęp 17.10.2026). link
- Polskie Koleje Linowe: „21 lat temu Jan Paweł II wjechał koleją na Kasprowy Wierch”. link
- „Kościół Matki Bożej Częstochowskiej w Czerwiennem” – Wikipedia (dostęp 17.10.2026). link