Wielka Korona Tatr · nr 9 z 14 · Jedyny szczyt WKT na granicy z Polską
Rysy – 2501 m n.p.m.
Najwyższy punkt Polski (wierzchołek NW, 2499 m) i jedyny szczyt Wielkiej Korony na granicy. Do WKT liczy się wierzchołek środkowy (2501 m) po słowackiej stronie. Prowadzą na niego dwa szlaki – z Morskiego Oka i od Popradzkiego Stawu.
- 2501 m (wierzchołek środkowy, Słowacja); wierzchołek graniczny NW 2499 m to najwyższy punkt Polski [1].
- Dwa szlaki: czerwony z Morskiego Oka (ok. 300 m łańcuchów) i od Popradzkiego Stawu przez Chatę pod Rysami (łatwiejszy) [1].
- Szlak słowacki jest zamknięty od 1 listopada do 31 maja [4].
- Pierwsze wejście: 30 lipca 1840 r. (Eduard Blásy z Jánem Rumanem Driečnym); zimą 10 kwietnia 1884 r.
Nazwy: słow. Rysy, niem. Meeraugspitze, węg. Tengerszem-csúcs. Rysy jest 9. co do wysokości szczytem Wielkiej Korony Tatr – listy 14 szczytów wyższych niż 8000 stóp (2438,4 m) i wybitnych na co najmniej 100 m [3].
Położenie i topografia
Rysy mają trzy wierzchołki. Najwyższy jest środkowy (2501 m), w całości na Słowacji. Przez północno-zachodni biegnie granica – to najwyższy punkt Polski. Pomiar AGH z 2019 r. („Setka w Koronie”, LiDAR i GNSS) dał dla niego 2499,0 m [1].
Szlaki i drogi wejścia
- Od strony polskiej (czerwony): Palenica Białczańska – Morskie Oko – Czarny Staw (50 min) – Bula pod Rysami – szczyt (3 h od Czarnego Stawu). Prawie 300 m łańcuchów, średnie nachylenie 30°, deniwelacja 1504 m od Palenicy. Najtrudniej pod samym szczytem, na Przełączce pod Rysami (2469 m) [1].
- Od strony słowackiej: od Popradzkiego Stawu (1500 m) niebieskim i czerwonym do Chaty pod Rysami (2:15 h), dalej przez przełęcz Wagę na szczyt (1 h). Szlak jest znacznie łatwiejszy, ma łańcuchy i metalowe stopnie (2016) [1].
- Stary szlak z Doliny Białej Wody przez Dolinę Ciężką na Wagę jest dziś poza szlakami – tylko z uprawnionym przewodnikiem [1].
- Zimą trzeba mieć raki i czekan i umieć się nimi posługiwać. Od otwarcia polskiego szlaku zginęło na nim ponad 50 osób [1].
- Szlak po słowackiej stronie jest zamknięty od 1 listopada do 31 maja – w tym czasie wejście jest nielegalne nawet szlakiem [4].
- Na znakowanych szlakach po słowackiej stronie klientów może prowadzić horský sprievodca, a w terenie wysokogórskim i zimą – horský vodca [5].
- Przed wyjściem sprawdź komunikaty Horskej záchrannej služby i TANAP – po opadach śniegu szlaki bywają czasowo zamknięte.
Historia zdobywania
- 30 lipca 1840: pierwsze wejście – Eduard Blásy z przewodnikiem Jánem Rumanem Driečnym starszym [1].
- Zimą: 10 kwietnia 1884 r. – Theodor Wundt z Jakobem Horvayem [1].
- 1899: na szczycie Maria Skłodowska-Curie i Pierre Curie [1].
- Tablica upamiętniająca rzekome wejście Lenina (1913–1914) była wielokrotnie niszczona. Samo wejście nigdy nie zostało potwierdzone [1].
- 2007: po wejściu do strefy Schengen zlikwidowano turystyczne przejście graniczne na Rysach [1].
Ciekawostki i nazwa
- Z wierzchołka przy dobrej pogodzie widać ponad 200 km: ok. 80 szczytów tatrzańskich, 13 większych jezior i Kraków [1].
- Rysy należą jednocześnie do Korony Gór Polski, Korony Tatr, Korony Europy i Wielkiej Korony Tatr [1].
- Pierwsze pomiary barometryczne dały Rysom tylko 2309 m – przez jakiś czas za najwyższy szczyt polskich Tatr uważano Świnicę [1].
- Prowadzę na Rysy od strony polskiej – szczegóły i cena: Rysy z przewodnikiem.
Na Rysy prowadzę od strony polskiej, z Palenicy Białczańskiej przez Morskie Oko i Czarny Staw. Szczegóły, plan dnia i cena: Rysy z przewodnikiem.
Zapytaj o Rysy
Formularz niczego nie wysyła sam – przygotuje gotowy e-mail albo tekst do skopiowania.
Skopiowano – wklej treść do wiadomości lub SMS-a.
Najczęstsze pytania
Ile metrów ma Rysy?
Rysy ma 2501 m n.p.m. i jest 9. co do wysokości szczytem Wielkiej Korony Tatr.
Czy na Rysy prowadzi szlak?
Tak. Dwa szlaki: czerwony z Morskiego Oka (ok. 300 m łańcuchów) i od Popradzkiego Stawu przez Chatę pod Rysami (łatwiejszy) .
Kto pierwszy wszedł na Rysy?
30 lipca 1840 r. (Eduard Blásy z Jánem Rumanem Driečnym); zimą 10 kwietnia 1884 r.
Wróć do listy: Wielka Korona Tatr – wszystkie 14 szczytów.
Źródła
- Wikipedia (pl): „Rysy” (dostęp 21.10.2026). link
- Wikipedia (sk): „Rysy (vrch)” (dostęp 21.10.2026). link
- Wikipedia (pl): „Wielka Korona Tatr” – kryteria P. Mielusa (1998), pomiary lidarowe, rekordy (dostęp 21.10.2026). link
- Vyhláška Okresného úradu Prešov č. 26/2023 V. v. SR o Návštevnom poriadku Tatranského národného parku (Vestník vlády SR, 20.11.2023, w mocy od 15.12.2023) – sezonowe zamknięcia szlaków (zał. 3) i warunki uprawiania taternictwa (§ 6). link
- Zákon č. 544/2002 Z. z. o Horskej službe (SK), w brzmieniu od 1.01.2026 – prowadzenie poza szlakami i wspinaczka z klientem tylko przez horského vodcu; prowadzenie po szlakach – horský sprievodca. link
Wysokości według aktualnych haseł Wikipedii; starsze pomiary podano w nawiasach. Przepisy – stan na październik 2026 r.